Schotland

We zijn nog maar in Amsterdam. Maar de reis begonnen. Nadat we vanmiddag naar de stad zijn gegaan en vanaf het Koningsplein naar CA gelopen, en op de zeedijk bij een goedkope chinees gegeten hadden, was het een kwestie van enkele minuten voor we weer in de trein naar Schiphol zaten. Alleen de trein vertrok niet. De stem door de luidsprekers zei: Door een omhuld met een persoon kan de trein niet vertrekken.
Het was vermoedelijk zielig of tragisch voor de persoon in kwestie, maar toch vroeg ik me af hoe een stilstaande trein een ongeluk met een persoon kan veroorzaken.
Enfin na een twintig minuten bleek dat de trein helemaal niet zou rijden. Iedereen werd verzocht uit te stappen. Toen we uitgevonden hadden waar onze volgende trein zou vertrekken stonden twee beambten van de NS vol vertrouwen te kijken naar het nog lege spoor. Er kwam inderdaad eentrein met enige vertraging. Wederom enigszins verwarrend moesten we voor in de trein stappen. Maar voorin was indirect geval niet onmiddellijk achter de locomotief die de trein had binnen gereden, maar het andere eind.
Dit bericht werd gemaakt met behulp van mijn mobiele telefoon.

Schotland - surprise reis.

Als je, zoals in dit geval, voor een reis maar weinig bagage mee mag nemen is er een ding van het grootste gewicht. Hoeveel en welke kleren neem je mee?
Het meest normale antwoord is natuurlijk: dat hangt van het weer af dat je kunt verwachten. Welnu als we de berichten mogen geloven geeft het weer in Schotland nauwelijks een aanknopingspunt. Een goede week geleden was de temperatuur in het gebied waar we doorheen zullen reizen omstreeks 23 graden. En afgelopen dinsdag was er ca 10 centimeter sneeuw gevallen (waardoor een stel Belgen in moeilijkheden was gekomen). Het verkeer was een chaos geweest. Deze extremen werden door het verkeersbureau zeer blij ontvangen: het demonstreerde maar weer eens hoe wisselvallig het weer in Schotland kan zijn.
Volgens de weersverwachtingen van nu zou de sneeuw weer moeten zijn verdwenen. De temperatuur is ongeveer even hoog als in Nederland. En voor het weekend en daarna verwacht men blijkbaar een zelfde soort weer als nu.
Weinig aanknopingspunten dus voor de mee te nemen kleding. Dus ga ik maar uit van mijn beproefde meerlagen systeem: veel niet al te dikke lagen kleren over elkaar heen, waarvan ik de meeste kan uitlaten afhankelijk van de weersomstandigheden. We zullen zien. Ook dat is een verrassing.
En inmiddels is de koffer ingepakt.
Morgen gaan we naar Amsterdam. Het verkeer van en naar de hoofdstad heeft de afgelopen weken vrijwat moeilijkheden en vertraging gehad - ook afgelopen dinsdag was het rondom Schiphol een chaos als gevolg van een aanrijding. Om problemen daarmee te voorkomen gaan we vast morgen op stap en begint gewoon onze vakantie een dag eerder. Als we nu niet op tijd zijn voor ons vliegtuig hebben we ons of verslapen of het hotel is afgebrand. De afstand van hotel tot vertrekhal is ongeveer vijftig meter.

Schotland - surprise reis.

Onze reis naar Schotland heeft nog steeds het karakter van een verrassing. Goed in de loop van de afgelopen weken zijn een aantal dingen wat helder geworden. Zo weten we dat we zaterdag vertrekken rond de middag en ongeveer anderhalf uur later aankomen op het vliegveld van Edinburgh. Door het tijdverschil met Schotland is het daar pas een half uur later. We hebben ook de adressen van de hotels/B&B adressen waar we zullen verblijven. Dat op zich zelf geeft de mogelijkheid om via Google-Maps de reis ongeveer in kaart te brengen. Daaruit komen een paar dingen naar voren: de afstanden die we per dag afleggen zijn (volgens Google) niet al te groot. Er is dus tijd genoeg om onderweg uit te stappen en dingen te bekijken. Of zich de gelegenheid daartoe zal voordoen is vooralsnog onduidelijk, evenals de vraag wat we dan kunnen bekijken. Wat ook blijkt: het tracé gaat niet via de (grote) steden. Uit niets blijkt dat we een blik kunnen werpen op Edinburgh zelf, dan wel op Aberdeen of Glasgow.
Dat komt onder meer door de mededelingen die we wel hebben gekregen: één kleine koffer voor ons beiden samen. Handbagage wel toegestaan. Er is een (klein) autootje met chauffeur. We hoeven dus niet zelf te rijden. En de mededeling van Benna: je weet niet wat je ziet als je in Edinburgh aankomt. Het ziet ernaar uit dat Benna en Freerk al veel voorpret hebben gehad met de organisatie.
Maar het kan niet anders dan dat wij speculeren. Een klein autootje met chauffeur. Stel je voor de Austin mini, zoals we die zelf hadden in 1963. Als we daarin moeten met chauffeur, dan blijft er inderdaad niet veel ruimte over. Ook niet voor een flinke koffer. En in- en uitstappen voordegeen die achterin moet zitten zou voor zo'n auto niet meer het genoegen zijn van 50 jaar geleden. Dat is het eerste beeld. Maar een kleine auto met chauffeur is natuurlijk equivalent met de beperkte ruimte voor een passagier in een (mini)bus. Dat zou een veel meer voor de hand
liggend beeld opleveren. Maar in die situatie is dan onze vrijheid om reisonderbrekingen te plannen of te regelen meteen beperkt.
Surprise!

wormen

Tussen het kasteel in Esquelbecq en de Rue des Chaines ligt een miniatuurpark annex klootschietbaapn dat in de afgelopen jaren flink. Is opgeknapt. Er loopt nu een geasfalteerd wandelpad, waarlangs je op de markt kunt komen. Vanmorgen lagen op dat pad veel wormen. Een gevolg van de regen in de afgelopen nacht. Nu zal dat niemand verwonderen. Hdt is een bekend verschijnsel dat wormen door de regen naar boven komen. Maar waarom eigenlijk. Vluchten ze voor het water, worden ze door de waterdruk omhoog gestuwd?
Wormen zijn wonderlijke dieren. Wouter die bij gereedmaken terreinen werkte vertelde wel dat hij eens veel moeite had gehad om een voetbalveldje van gras te voorzien omdat in de grond de verkeerde soort wormen zat. De wormen ploegden het veld voortdurend om.
Wat me van de wormen op het asfalt onder me opviel was dat ze zover van de rand lagen. Hadden ze zover gekropen? Waren ze door de regen weggespoeld? Ze lagen er nu bij of ze op sterven na dood waren. Hun situatie leek hachelijke. Toen ik terug kwam van de bakker waren er al heel wat minder. Vermoedelijk was een deel al opgegeten door de vogels. Die zullen wel blij geweest zijn met de schoongewassen maaltijd.

Vasalis

Een koude winteravond bij Oncle Jean. Er is een inleiding over M.Vasalis gehouden door Maaike Meijer, schrijfster van de biografie over M. Vasalis. In aanmerking genomen het betrekkelijk weinig omvangrijke dichtwerk van Vasalis lijkt de biografie disproportioneel groot. Het is een kloek boek van ca 900 bladzijden.
De inleiding maakt duidelijk dat het schrijven van de biografie eigenlijk een zeer moeilijke zaak was. Immers Vasalis vond dat haar werk niet kon worden afgeleid uit haar biografie - ze was dan ook niet zo'n liefhebber van een biografie over haar. Haar gedichten zei Meijer konden niet en moesten dan ook niet biografisch verklaard worden. In de biografie had ze dan ook gepoogd dat wat boven de biografische context uitsteeg, het extra, te benadrukken. Of ze daarin geslaagd is weet ik (nog) niet, want ik heb de biografie die we wel hebben niet gelezen en de vraag is of ik er aan toe zal komen.
De rode draad door alle gedichten zegt Meijer is de feitelijke worsteling met de realiteit en wat daarbuiten ligt. De vraag naar wat ervoor was en wat erna komt. Dat er is dan blijkbaar dit leven. Het lijkt een poging het leven, onze werkelijkheid te zien in een groter geheel en desondanks het hier en nu niet te kunnen veranderen.
Het is een beeld dat me niet onmiddellijk weer loslaat. In mijn eigen beleving van de werkelijkheid bestaan momenten waarin de werkelijkheid zich splitst in een deel waarin ik zelf zit te kijken naar een deel dat een eigen zelfstandigheid lijt te bezitten. Een moment bij een concert in de halfduistere zaal kijk ik naar de handen van de muzikanten die een eigenheid krijgen en zelfstandig bewegen zonder relatie met de mensen waaraan ze vast moeten zitten of de muziek die ze moeten vertolken.
Het ik en wat daarbuiten ligt, soms een schijnbare tweeheid.

De wet van behoud van ellende

Al in mijn tijd op de HBS werd ons voorgehouden dat energie nooit verloren gaat. Dat werd meer formeel neergelegd in de wet van behoud van energie. Later toen ik probeerde thuis te raken in de geheimen van de organisatiekunde werd - met een variant op die wet - gesproken over de wet van behoud van ellende. Die wet ging over het verschijnsel dat je weliswaar hard kunt reorganiseren maar dat als je na verloop van tijd om je heen kijkt de situatie even ongeorganiseerd is als voorheen.
Onder omstandigheden een ontmoedigend verschijnsel, maar het geeft ook wel eens troost.
En zo:
Freerk kwam de kamer binnen en zei:
- Zit je te slapen?
Nee, ik zit een aantal dingen te overwegen. Zo bedenk ik dat ik een inleiding moet maken over dit boek - een boek dat op dat moment naast me lag, maar tegelijk bedenk ik dat ik een beetje orde wil brengen in de bestanden op mijn computer, want eigenlijk maak ik iedere keer dat ik van plan ben mijn computer te herinstalleren eerst een backup van alle bestanden. zodat ik nu ik weet niet hoeveel kopieën van al die bestanden heb. En ondertussen zit ik te kijken naar de tv en bedenk dat ik die eigenlijk wil vervangen...
- Maar je herinstalleert dan die kopieën niet?
- Nee daar heb ik trouwens ook slechte ervaringen mee.Er gaat iedere keer iets mee mis.
- Tja zegt Freerk, en hij begint met een verhaal over de dingen die hij eigenlijk opnieuw wil doen, omdat de opzet tot dusver onvoldoende systematisch is. Bij het beheren van zijn programmatuur op diverse servers blijkt dat iedere klant eigenlijk weer in details een verschillende versie van zijn programma hebben. Aanpassingen die om wat voor reden dan ook nodig zijn betekenen daardoor aanpassingen op een groot aantal servers. Een hoop overbodig werk als... Maar als je bezig bent met je poging het geheel opnieuw op te zetten wordt je voortdurend gestoord door incidenten in de omgeving zowel privé als zakelijk.
Ik denk plotseling aan onze buurvrouw die zegt: ik heb nu wel 2000 foto's op mijn computer, maar als ik er eentje wil hebben weet ik niet waar ik hem kan vinden. Ze is vol bewondering voor mij dat ik mijn foto's zomaar terug kan vinden.
Ik ga daar maar niet op in, want ik heb een systeem en daarbij helpt me het fotobeheerprogramma dat ik gebruik. Ik kan elke foto voorzien van diverse labels, voor de plaats de gelegenheid de personen die op de foto voorkomen. Alleen: het bijhouden van dat systeem vergt aandacht; ik moet met de hand al die foto's voorzien van een label. En vooral in perioden van veel foto's, zoals bijeenkomsten partijen feestelijke gebeurtenissen, reizen, etc. moet ik constateren dat ik wel eens in gebreke blijf en niet alle foto's van de nodige labels voorzie. En zo is mijn verzameling documenten een redelijke chaos, mijn verzameling foto's min of meer geordend en al met al moet ik constateren dat ik voor het beheren van mijn eigen chaos eigenlijk systematischer zou moeten zijn dan ik ben: ik neem onder alle omstandigheden mezelf mee. Hier heerst de wet van het behoud van ellende.
Maar vanmorgen kwamen we bij Bart en die vertelde dat hij zijn foto's in zijn foto beheerprogramma van labels voorzag en zo met een enkele klik alle foto's van Margriet tevoorschijn kon toveren. Kijk dat zou ik ook willen. En eigenlijk kan ik dat ook - al heb ik niet zoveel foto's van Margriet - alleen ben ik er vrijwel zeker van dat mijn selectie niet compleet zal zijn.

Onaf

De kalender voor dit jaar nadert zijn einde. De scheurkalender bevat nog slechts enkele blaadjes. Als het weer het toelaat deze dagen kun je zelfs zien dat de dagen weer langer worden. Als we even terugkijken naar de belevenissen van de afgelopen maanden in ons dorp blijven een paar dingen onopgelost.
Daar is in de eerste plaats het geluid van mevr. A. Nadat we de loodgieter ernaar hadden laten kijken en mogelijk trillende pijpen hadden laten scheiden, was het minder, zei mevr A. maar het was niet weg. Maar toen begon de vakantie en ze besloot het even af te wachten. En iedere keer als ik haar tegenkwam meldde ze de situatie. Het geluid was niet weg, maar het was dragelijk. Die mededeling hield een zekere dreiging in. Als het geluid zich weer voordeed - of als ze er weer last van kreeg, twee verschillende dingen - zou ik het horen. Bijzonderheid is dat alleen zij er last van heeft. Is haar gehoor uitzonderlijk scherp? Of haar hinderdrempel bijzonder laag?
Tot haar voordeel moet worden vastgesteld dat ze niet reageert op de geluiden die veroorzaakt worden door de herinrichting van enkele van de woningen in ons straatje.
In de tweede plaats de vliegen van mevr B. aan het eind van de straat en tegenover meneer R. Mevr. B. heb ik niet meer horen klagen over de vliegen, maar meneer R. was niet tevreden. Ook na de drastische aanval met speciale chemische middelen bleef hij last houden. Ik was er al niet helemaal gerust op. Want om de reparatie aan de lift mogelijk te maken had ik de chemicaliën weg gehaald en daarna geconstateerd dat er nog steeds vliegen waren. Volgens R. kwamen ze van buiten, maar met buitentemperaturen lager dan tien graden worden de in Nederland inheemse insecten zo traag dat ze zich buiten niet vertonen. Meneer R. dreigt ondertussen met maatregelen. Maar hij heeft een probleem. Eigenlijk woont hij in een enclave. Hij huurt van een andere eigenaar en hij behoort niet tot onze vereniging.
De vliegen moeten even wachten tot in het nieuwe jaar. Een nieuw jaar en het start met een oud probleem.

Intelligene vliegen

Het gesprek was via de onvoorstelbaarheid van tijd en ruimte gekomen op de evolutietheorie en ik constateerde dat als we van die theorie uitgingen de mens evenver op de evolutionaire ladder staat als...
- De vlieg, vulde de dame aan met wie ik zat te praten. De vlieg was niet het eerste dier waaraan ik zat te denken, maar mijn gesprekspartner op dit verjaardagsfeestje was nu niet meer van de vliegen af te krijgen. Ik dacht al aan de vliegenplaag in ons dorp, maar was niet geheel voorbereid op de volgende opmerking.
- Vliegen zijn intelligent, zei ze.
- Alleen is het moeilijk met ze te communiceren, was mijn rem op haar enthousiasme.
- Nou... laatst zat er een vlieg bij mij in de kamer en ik wilde er vanaf. Dus ik nam een vliegenmepper en gaf een klap.. mis. Die vlieg ging ergens anders zitten en ik gaf weer een klap, opnieuw mis. (haar woorden werden onderstreept door de beweging van haar handen). Toen ik de derde keer weer mis sloeg, dacht ik: drie keer is scheepsrecht. Als je zo handig bent mag je blijven leven. Die vlieg volgde me daarna overal. Als ik 's morgens wakker werd vloog hij heen en weer in mijn slaapkamer. En bij het ontbijt kwam hij naast me zitten. Op een gegeven ogenblik zag ik hoe hij heel dicht bij zijn vleugels begon schoon te maken. Heb je dat wel eens gezien?
Ik bevestigde dat ik dat wel eens gezien had. En vroeg me ondertussen af of de vlieg in kwestie een hij of een zij zou zijn geweest.
- Heel fascinerend. Die vlieg kwam bij me op mijn knie zitten en dan kon ik tegen hem praten. Maar op een dag was hij weg. Toen ik wakker werd vloog hij niet meer heen en weer in mijn slaapkamer.
Tja, vliegen worden niet zo oud, opperde ik, hij zal wel overleden zijn.
- Ik heb het hele huis doorgekeken, maar zag hem niet meer. Toen ben ik boodschappen gaan doen en toen ik daarna terugkwam, zag ik hem liggen.
Waar, wilde ik nog weten.
- Onder een stoel...
-Willen jullie wat drinken?, onderbrak de gastvrouw de necrologie.

Cadeautip

Op de uitnodiging hadden we gezet cadeautip: envelopje.
Het werd een groot feest en veel genodigden gaven een envelop met inhoud. Na afloop telden we de goede gaven door de enveloppes te openen en de inhoud er uit te halen. Omdat de enveloppes daarna geen speciale waarde meer hadden werden ze verscheurd om toegevoegd te worden aan het oud papier.
Er ging natuurlijk wat mis. Op een gegeven ogenblik een kreet: het bleek dat er een biljet doormidden was gescheurd samen met de envelop. Wat nu? De eerste reactie was, we moeten de helften maar aan elkaar plakken met een stukje plakband. Ik besloot met de beide helften naar de bank te gaan in de verwachting dat het daar ingenomen zou worden en vervangen door een heel en nieuw bankbiljet.
Toen ik bij de bank aan de beurt was en de situatie uitlegde, zei de dame achter de balie:
Wel meneer, dan moet u het weer aan elkaar plakken.En toen ik haar verwonderd aankeek pakte ze een rol plakband die kennelijk naast haar op de balie stond en plakte daarmee de beide helften weer aan elkaar. Ze deed het wel heel zorgvuldig. Dat wel.
Toen dat gelukt was overhandigde ze me het biljet en zag kennelijk de twijfel die nog niet van mijn gezicht was geweken.
Als u nu een nieuw biljet wilt hebben, dan moet u hiernaast - ze wees op de muur naast de balie - dit biljet in de geldstortmachine doen met uw pasje. En vervolgens gaat u naar de geldopneem machine ernaast, dan kunt u het geld weer opnemen van uw rekening.
En zo geschiedde; ik stopte mijn bankpasje in de geldstort machine die drie keer bevestiging vroeg van het bedrag dat ik stortte. Vervolgens naar de machine ernaast, bankpasje erin en geld opgenomen. En dat in de hoop dat het verscheurde bankbiljet er niet weer uit zou komen. Modern geldwisselen: zorgvuldig plakken en verder komt er geen mens aan te pas.

Sinterklaas in Frankrijk

't Is zaterdag ochtend 3 december. Vanmiddag moet Sinterklaas hier langs komen. Het is niet meer de Sinterklaas van mijn jeugd. Of zoals ik hem me voorstel in mijn jeugd. De geheimzinnigheid is verdwenen. Onze kinderen geloven niet meer in de goedheiligman en onze kleinkinderen al evenmin. Hier lopen ze heen en weer om pakjes in te pakken in het Sinterklaas pakpapier dat werd meegenomen uit Nederland. Men zit te zwoegen op gedichten want dat hoort er ook bij. Rond de lunch komen Richard en Céline en dan speelt hetzelfde tafereel zich nogmaals af maar in versnelde vorm. Alle pakjes worden verzameld in de logeerkamer. En na het eten vanavond is het zover. Dan worden de pakjes bij elkaar neer gezet in de huiskamer. De haard wordt aangestoken. Ik pak mijn trekharmonica en speel alle Sinterklaasliedjes die we kennen. Ze worden uit volle borst meegezongen, ook door Céline. Het zijn de liedjes uit mijn jeugd. Met woorden waarvan de betekenis evenzeer verdwenen is als die van kerkliederen. "Ban dus vrij de vrees uit 't hart"..., "een draaitol met een zweep erbij...". Wat betekent dat allemaal voor de Fransen?
Zo hoort het. En zo is het goed
En daarna worden de pakjes uitgepakt die nog maar net werden ingepakt. Maar toch verandert ook hier de aandacht. Toen de kleinkinderen nog klein waren was de aandacht voor de gedichten maar kort en die voor de geschenken groot. Die verhouding is aan het verschuiven. Er komt meer aandacht voor de inspanningen die in rijmwerk is gestoken. En ook dat is goed. Maar wat doe je eigenlijk met de gedichten als Sinterklaas weer weg is?