Amerika

De Palm Beach Post is de ochtendkrant die iedere ochtend bij Betty en Freerk op de oprit wordt neergegooid, verpakt in een plastic hoes tegen waterschade. Het is een krant in een voor Nederlandse ogen opmerkelijk langwerpig formaat en verdeeld in een aantal vaste katernen. Een van de regelmatige topics is het verloop van de huizenmarkt die net als overal in de VS niet erg goed is. Een van de economisch minder gunstige verschijnselen is de gedwongen verkoop van huizen in gevallen waarin de eigenaren in gebreke blijven de hypotheeklasten te betalen. Vanmorgen gaf de Palm Beach Post een artikel over deze gedwongen huizen verkoop als strategie van de eigenaren die weigeren nog langer de torenhoge lasten te betalen op een huis dat sterk in waarde is gedaald. De waarde daling is inderdaad opmerkelijk. Naar schatting is de waarde van 72% van de woningen minder dan de helft van de waarde in 2006. Het echtpaar dat als voorbeeld wordt genomen had in 2004 een huis gekocht voor $ 585 000, waarde nu: $ 319 000. De rest van de eerste hypotheek was nog $ 525 000 en van de tweede hypotheek nog $ 245000. Het paar kon de lasten van $ 5200 per maand gemakkelijk opbrengen. Maar koos voor gedwongen verkoop. Het artikel constateert dat wat in het bedrijfsleven niet ongebruikelijk is: faillissement om van de schulden af te komen en elders opnieuw te beginnen, nu blijkbaar door de consumenten ook is ontdekt. Is dat ethisch acceptabel?

Vliegen 3

Vrijdag had Freerk opnieuw zijn Cessna gereserveerd en nu ging Anneke weer mee. Hier vandaan dat was al eerder gebleken, zijn de weersomstandigheden rond het vliegveld niet goed te beoordelen. Ik wachtte dus maar af of ze na korte tijd weer terug zouden zijn. Toen dat niet het geval was kon ik aannemen dat ze inderdaad waren opgestegen. Maar ik verwachtte er niet veel van om naar boven te kijken, want Freerks voornemen was om cross-country te vliegen als dat mogelijk was als volgende stap in zijn vliegopleiding. En cross-country zou de andere kant uit zijn naar het westen. Toen ze na een paar uur weer terug waren bleek cross-country niet zo eenvoudig: west van het Okeechobee-meer hing zware mist. Maar ze waren dus wel degelijk over dit huis gevlogen, wat moge blijken uit de volgende foto: net onder de vleugelsteun bij de 1 op de foto is het huis van Betty en Freerk.

Flagler museum

Sinds we met een zekere regelmaat in Florida komen, komen we ook de naam Henri M. Flagler tegen. Flaglerstreet in Miami is het punt vanwaar de straatnummering begint. Maar veel meer dan dat Flagler in feite degeen was die de ontwikkeling van Florida mogelijk maakte met o.m. de aanleg van de Oost-Florida-spoorlijn was me tot nog toe niet bijgebleven. Die spoorlijn was ondertussen een spectaculair stukje werk: hij liep helemaal tot Key West via een lange brug die de serie eilandjes van Key West tot het vasteland van Florida met elkaar verbindt. Maar in Palm Beach is een heus Flagler museum, waaraan we gisteren een bezoek brachten. Flagler museum blijkt het huis te zijn dat Flagler in 1902 met de naam Whithehall liet bouwen voor zijn derde vrouw. Een aardig optrekje met een oppervlakte van ca 6500 m2. Het ademt de nostalgie naar de 18e eeuwse franse adel. Op de begane grond de grote hal met een ovale plafondschildering en daarnaast de bibliotheek, de biljartkamer, een muziekkamer, een soort binnentuin, met een uitzicht op het water van Lake Worth, en aan de andere kant de ontbijtkamer, de eetkamer, de zitkamer (er moet ook nog een keuken geweest zijn, maar die werd opgeofferd toen het huis werd omgebouwd tot hotel). De verschillende kamers waren alle verschillend gedecoreerd met motieven die ik, als leek, zou zien als afkomstig uit de pruiken tijd van Lodewijk de 16e.
Boven zijn zo'n 18 slaapkamers (als ik het goed onthouden heb) je vindt daar bijvoorbeeld naast de masterbedroom suite, de groene kamer de blauwe kamer, de rose kamer en de koloniale kamer. Zoals de namen aangeven: iedere kamer in zijn eigen stijl. Alles met een haast wellustig vertoon van rijkdom. De Flaglers verbleven hier vaak wel twee weken per jaar. Waar had deze Flagler eigenlijk zijn geld vandaan? Veel werd duidelijk toen me bleek dat Flagler partner was van John D. Rockefeller bij het oprichten van Standard Oil. De oliemaatschappij die rond de tijd dat Whitehall werd gebouwd een monopolie positie had verworven in de V.S. Op de foto: een beeldengroep in de muziekkamer.

Kunst en de kapper

Na mijn uiterst korte vliegtocht zondag restte ons nog een soort verplichting. Betty had aangegeven dat er een kunstmarkt zou zijn in Abacoa en Anneke en ik hadden vrijdag al kaartjes gekocht in de Gardens Mall, één van de weinige dingen waarvoor ik toen de energie op kon brengen. Maar nu zaten we met de kaartjes en voelden we ons min of meer verplicht ze ook te gebruiken. Dus zondagmiddag gingen we met de auto naar het parkeerterrein van Dwyers Highschool, dat eigenlijk hier vlak bij is. Maar wat heet vlakbij: naar schatting is het hek dat toegang geeft tot Magnolia Bay, ongeveer een halve mijl hiervandaan (ca 800 m). Vanaf die ingang tot aan Dwyers High School is mogelijk net zoiets. Vandaar naar Donald Ross Road en verder naar Central Boulevard waar de toegang tot de Artigraf was is denk ik nog eens anderhalf tot twee mijl, zodat al met al we een kilometer of zes, mogelijk 7 van de kunstmarkt af zaten. Vanaf Dwyers High School werden we met een shuttlebusje naar de kunstmarkt gebracht. De kunstmarkt was wat het woord zegt: een lange straat met stalletjes naast elkaar, waar verschillende vormen van kunst- resp. handvaardigheid ten toon werden gesteld en te koop aangeboden. Verschillende vormen variërend van schilderwerk, geborduurde foto's, glaswerk tot staalconstructies. Genoeg om een nieuw huis op een aardige manier opnieuw te decoreren; het was alleen jammer dat wij geen nieuw huis hadden. Meest imponerend vond ik zelf het breiwerk van krantenpapier. Imponerend door het geduld en het uithoudingsvermogen van de maakster die toch haar kluwens krantenpapier moest maken van in strookjes papier van ongeveer 6 millimeter breed. De strookjes werden al breiend met elkaar verbonden. Echt een karweitje voor de lange winteravonden.
We hadden een dergelijk kunstmarkt al eens eerder gezien in één van de plaatsen hier langs de kust. Maar uiteindelijk raakten we erop uitgekeken omdat er niets was waar we naar opzoek waren.
We hadden ook maandag naar deze kunstmarkt kunnen gaan, want maandag was Presidents Day, zoiets als koningingedag, maar dan anders, een dag waarop veel bedrijven gesloten zijn of tenminste minder activiteit ten toon spreiden, maar maandag was een dag waarop mijn energie min of meer tot een dieptepunt was gedaald: we hebben eigenlijk niets gedaan die dag.
Dinsdag was beter en kon ik mijn voornemen ten uitvoer brengen om naar de kapper te gaan. De kapper zit ook in Abacoa onder de naam Supercuts. Ik kwam er verjongd weer vandaan was het oordeel van mijn omgeving. In ieder geval was mijn snor nu weer zo getrimd, dat ik op normale manier koffie kon drinken.

Vliegen 2

Zondag was het zover. Ik stond al om kwart voor zeven onder de douche, maar toen ik in de kamer de gordijnen optrok (met afstandbediening) keek ik in een grijze wereld. Het zag er niet veel belovend uit. Toen Freerk een paar minuten later binnenkwam zei hij: dat houd je toch niet voor mogelijk! de hele week mooi weer en als wij zullen gaan vliegen heb je dit. Hij belde naar de automatische weermelding van het vliegveld en kwam tot de conclusie dat we op zijn minst een uur zouden moeten wachten voor de mist voldoende was opgetrokken. Tegen half tien gingen we alsnog. Eigenlijk verbaasde ik me opnieuw over de grote leegte van het gebied waar we door heen reden: de PGA-boulevard naar het westen lijkt grotendeels door niemandsland te gaan. Het was mooi weer toen we op het vliegveld kwamen, maar het duurde even voor Freerk zijn vliegtuig(je) had gevonden. De Cesna is inderdaad maar een klein toestel, meer een soort machine die je aantrekt dan iets waar je instapt. Toen we uiteindelijk zaten, zaten we schouder aan schouder klem tussen de wanden van de cockpit. En toen ik een zakdoek pakte (uiteindelijk was ik nog flink verkouden) duwde ik Freerk haast van zijn stoel af.
Nadat Freerk gecontroleerd had dat de dubbele stuurknuppel ook aan mijn kant voldoende bewegingsruimte had startte hij de motor en taxieden we naar de startbaan. En daar gingen we de lucht in. We draaiden naar het oosten in de richting waar dit huis moest liggen. Dat is helemaal niet leuk, zei Freerk, wijzend op de grote grauwe wolken vlak voor ons. We hadden geen uitzicht meer. en ik voelde me niet al te happy met de wiebelende bewegingen van het vliegtuig. Natuurlijk wist ik wel dat je naar rechts moet hellen als je de bocht naar rechts wilt maken, maar dat hielp niet echt. En ik hield me vast aan de rand rond de voorruit voor een gevoel van stevigheid.
Tja, zei Freerk, we kunnen nu toch nergens heen, want alles zit dicht. Wat wil je? Nog een beetje rond vliegen of zullen we hem maar aan de grond zetten?
Hij had natuurlijk mijn ongemak wel geregistreerd. Ik koos na enig nadenken en met de ogen op de inderdaad dreigende wolken voor ons ervoor om maar weer terug te gaan. Waarop Freerkde bocht naar rechts inzette en terugvloog naar het vliegveld. Kijk, zei hij zie je daar die twee lichten. Die geven aan dat we precies op de juiste aanvliegroute zitten. En even later landde hij met een vlekkeloze landing op de baan waarvan we eerst waren op gestegen. In totaal waren we tien minuten in de lucht geweest.
Dat is nou mijn hobby zei Freerk. In ieder geval een hobby met veel meer haken en ogen dan ik had verwacht. Zou het voor mij nog veel verschil maken als ik de stuurknuppel in handen gehad in plaats van alleen maar als bijzitter de bewegingen ervaren?

De dokter

Je zou, zei Freerk, kunnen overwegen om toch eens naar de dokter te gaan. Aanleiding was dat mijn verkoudheid maar bleef aan slepen en dat ik hoestend naar bed ging en hoestend weer opstond. Ik had er nog niet veel zin in want op dat moment - vroeg in de ochtend - voelde ik me relatief goed. Maar terwijl Freerk en Anneke naar de Publix gingen om boodschappen te doen, kreeg ik steeds meer het gevoel dat een bezoekje aan de dokter wel zin kon hebben. Tegen een uur gingen we op stap naar een soort medische noodpost, die overigen claimde 365 dagen per jaar open te zijn. We meldden ons aan de balie en moesten de nodige personalia opgeven en vervolgens moest ik driemaal mijn handtekening zetten,vermoedelijk met de bedoeling dat ik de medische post niet aansprakelijk zou stellen en $130 betalen. Daarna moesten we op onze beurt wachten en toen die kwam werden we in klein kamertje gelaten (Freerk ging mee om evt. vertaalproblemen op te lossen. Mijn bloeddruk, mijn hartslag en mijn temperatuur werden opgemeten en mijn medisch verleden werd geïnventariseerd. De doktersassistente die dit allemaal deed bracht ons vervolgens naar een spreekkamer met de boodschap even te wachten op de dokter. Dat duurde meer dan een uur. Freerk en ik doodden ondertussen de tijd met het kijken naar de tv. De dokter keek in mijn oren en luisterde vervolgens met de stethoscoop, Mijn longen waren schoon zei hij, maar wellicht was het voor alle zekerheid goed toch een longfoto te maken. Dat kost u dan $80. Wilt u dat? Ik zei ja laten we dat dan maar doen. Goed zei de dokter, binnen tien minuten wordt een foto genomen. Het duurde geen tien minuten toen kwam de assistente weer binnen met een formulier om te tekenen voor de $80. Toen ze dat had weggebracht met mijn handtekening kwam ze terug en bracht me naar een andere kamer waar een röntgenapparaat stond, ze nam de nodige foto's en keek of ze gelukt waren. Daarna konden we terug naar de spreekkamer en wachten op de dokter. De dokter kwam opgewekt binnen en zei: u hebt pneumonia en daarvoor geef ik u een antibiotica kuur. 'Het is jammer ik heb maar vier samples en u moet het vijf dagen innemen. Maar hier hebt u een coupon waardoor de vijfde pil goedkoper is. Want het zijn prijzige pillen: zo'n setje kost wel $175. Belachelijk duur.'
Na nog wat heen en weer gepraat over additionele medicijnen en de aard van de pneumonia - een wandelende pneumonia - gingen we terug naar de receptie om de $80 te betalen voor de röntgenfoto. Langs de apotheek waar we nog eens $75 moesten betalen voor de medicijn die de dokter bleek te hebben voor geschreven. Toen we thuis kwamen waren we ruim twee uur bezig geweest.

Service

Hi, I'm Jamie, I'm serving at your table, zei het donkere meisje met fraai zwart haar dat op een bijzonder manier was op gestoken. Ze pakte het mapje met mijn bestelling en verdween. Ik was neer gestreken bij de Bistro in Nordstrom in de Garden's Mall. We waren in de Gardens Mall terecht gekomen om kaartjes te kopen voor de kunst manifestatie in het hier nabij gelegen Abacoa. Terwijl we nog op zoek waren naar het informatiecentrum zagen we deze bistro en Anneke dacht op afstand dat dit een geschikte gelegenheid was om elkaar weer te ontmoeten.
Toen ik de bistro binnenliep leek het een gelegenheid waar men meer werd verwacht om te eten dan om iets te drinken. Bovendien stond er een bordje bij de ingang dat bezoekers verzocht te wachten tot een waitress hen een plek zou aanwijzen. De mensen die min of meer tegelijkertijd met mij binnenkwamen wachtten daar niet op maar plaatsten hun order bij de juffrouw. Ze kregen daarvoor een zwart mapje mee, waarmee ze aan een tafel konden gaan zitten. Ik had verder niets meegenomen om te lezen en vroeg me af of Anneke me weer terug zou kunne vinden. Maar ik had in ieder geval Jamie die zich om me zou bekommeren. Deze soort vriendelijkheid kom je in Nederland niet veel tegen, en hoewel je weet dat het professionele vriendelijkheid is, doet het weldadig aan als het goed gebracht wordt.
Anneke vond de weg terug en zette zich bij mij aan tafel, zodat ik nu Jamie kon roepen en nog een extra consumptie bestellen, die zij met zichtbaar plezier bracht. Moet dit nu een extra fooi betekenen?

Boeken

Het zal niemand verwonderen dat we waar dat mogelijk is een boekwinkel binnen lopen en kijken of er iets van onze gading is. In deze omgeving zijn drie - naar Nederlandse maatstaven - grote boekwinkels: Books a Million, Barnes and Noble, en Borders. Barnes and Noble en Borders vormen iedereen keten die vestigingen heeft in grote delen van de VS. We troffen een grote vestiging van Borders in New York, en van Barnes and Noble in Boston. Maar deze week bleek dat Borders bezig is failliet te gaan. Een gevoelig verlies. Er zijn natuurlijk speculaties over de oorzaak van de ondergang. Een van de factoren is dan de toename van het digitale lezen. Zoals bleek verkoopt Amazon.com dit jaar voor het eerst meer digitale boeken dan papieren boeken. Het is een verschijnsel waarmee ook in Nederland veel boekhandels worstelen.
De economische malaise kan een rol spelen, maar gisteren bleek bij onze wandeling door West Palm Beach dat verschillende winkels inmiddels weer personeel aannemen. Een goed teken.

Vliegen

Freerk heeft met zijn vliegbrevet een aardige hobby. Dat merk je als je op zijn werkkamer hier in huis komt. Er ligt een complete vluchtsimulator klaar, met paddles voor onder het bureau en het stuurwiel dat aan het bureau wordt vastgeklemd. In de bijhorende programmatuur zijn alle vliegvelden in de omgeving verwerkt. Er is ook een kaart van Zuid-Florida waarop diezelfde vliegvelden zijn aangegeven; ze zijn voor de niet-ingewijden net zo moeilijk te lezen als zeekaarten. Ik heb al achter die simulator gezeten, maar moest constateren dat het stuurwiel niet zo gevoelig reageerde op pogingen om te stijgen of te dalen als ik hoopte. Dus op mijn eerste landing ging ik steeds heftiger op en neer totdat ik neerstortte in het zicht van het vliegveld.
De bedoeling was dat Anneke en ik ieder een keer met Freerk mee zouden vliegen, maar het kostte Freerk meer moeite dan hij had gedacht om een vliegtuig te reserveren. Uiteindelijk kreeg hij twee uur vandaag en vier uur zondag. Wij moesten maar uitmaken wie eerst ging. Rekening houdend met mijn verkoudheid die wellicht bij het stijgen of dalen extra druk op mijn oren zou zetten zou Anneke eerst.
Dus vanmorgen was Anneke om half 8 met Freerk op pad. Freerk keek een beetje bezorgd naar de lucht; hij zei: in die wolken wil je niet zitten als je vliegt. (Het waren van die wolken waarin ik trouwens ook niet zou willen zitten op de fiets.) Maar vanaf 8 uur keek ik dus naar de lucht en de over drijvende wolken. Als ze zouden vliegen moesten ze hier ergens over komen en hier was het mooi genoeg. Maar tegen negen uur kwamen ze weer terug: In de omgeving van het vliegveld was het eigenlijk één grote regenbui uit een lage donker grijze wolk.
Het was geen weer om flink te doen.

Uncle Bill

Het bericht dat uncle Bill was overleden kwam niet geheel onverwacht. In feite tijdens onze ontmoeting bij Dolly vormde uncle Bill een belangrijk onderwerp voor de conversatie. Uncle Bill was een oom van Betty, getrouwd met zuster Rita van haar moeder. Bill was dan ook niet jong meer, al is me niet duidelijk geworden of hij nu 90 of 91 was geworden en hij was de laatste twee jaar niet veel meer waard. Betty's moeder had nog een broer Frank een van die mensen die niet kapot lijken te kunnen. Frank was ook getrouwd met een Rita, dat om het verhaal overzichtelijker te maken. Frank was met Bill en de beide Rita's per auto van Philadelphia naar West Palm Beach gereden Frank toen 92 of 93 had het hele stuk alleen gereden. Als hij het nu niet deed, kwam het er niet meer van vreesde hij.
Het bericht dat Bill was overleden kwam gisteravond. Het leidde meteen tot een hoop gebel en geregel want Betty en Dolly zouden naar de begrafenis gaan. Die zou op zaterdag zijn, met de mogelijkheid van afscheid nemen op vrijdagavond. Betty en Dolly zouden op donderdag naar Philadelphia vliegen en maandag weer terug komen.
Maar toen Anneke en ik vanmiddag weer thuiskwamen van wat boodschappen bleek dat de begrafenis pas maandag zou zijn. Betty slaagde er in alle boekingen weer ongedaan te maken en nieuwe te maken, maar nu voor een vertrek hier op zaterdag en een terugkomst op dinsdag. En dat zonder extra kosten.